Walter Strang Memorial

De Canadezen gaan weer weg, maar ze zullen dit nooit vergeten.

(Door Corrie Hogewind)

Hoevelaken - Honderdvijftig kinderen waren muisstil tijdens de op vrijdag 16 april gehouden Walter Strang Herdenking in De Haen. In aanwezigheid van een delegatie leden van het Toronto Scottisch Regiment, het regiment waarin Walter Strang met zijn vier broers tijdens de Tweede Wereldoorlog diende, een aantal genodigden, onder wie Hoevelakense veteranen en een afgevaardigde van de Canadese Ambassade, werd door kinderen van groep acht van de Hoevelakense basisscholen herdacht, dat Walter Strang hier 65 jaar geleden, met de capitulatie in zicht, op 19 april was gesneuveld.

De herdenking was voor de tweede maal georganiseerd door de Walter Strang Foundation en de Oranjevereniging van Hoevelaken.

Mevrouw Coos van Rijswijk, voorzitter van de Oranjevereniging, opende de morgen met een hartelijk welkom aan iedereen, waarbij een aantal mensen met naam werd genoemd, onder anderen de vier veteranen van het Toronto Scottisch Regiment. Ze vroeg hen te gaan staan, zodat ze een hartelijk applaus in ontvangst konden nemen van de kinderen. Ook vertelde zij dat het aan Theo Zuurman te danken is dat we zoveel te weten zijn gekomen over deze Walter Strang. En nu is deze in Hoevelaken gesneuvelde man onze Canadese held geworden, is er zelfs een straat in Hoevelaken naar hem genoemd en een heuse Walter Strang Foundation opgericht.

Daarna gaf zij het woord aan Gerrit Slijkerman van Historisch Hoeflake, die in het Engels een anekdote vertelde, hoe hij via de aankoop van een pistool in Amerika, in het bezit was gekomen van een zilveren lepel uit het huis van Hitler “Het Adelaarsnest”, hoog in de bergen in Zuid-Duitsland.

“Meester” Jan Baas vertelde aan de ademloos luisterende kinderen (wat een verteller is die man!) een waar gebeurd verhaal over de bevrijding van Hoevelaken, waarbij over en weer - door de Duitsers vanuit richting Amersfoort en de Canadezen vanuit Hoevelaken - flink werd geschoten. De kanonnen van de Duitsers stonden in drie bunkers in en rond Hoevelaken die naar Amersfoort gericht stonden in plaats van naar het Oosten waar de Canadezen vandaan kwamen, dus daar hadden die bezetters niks aan. De bakkerij van het dorp (op dezelfde plaats waar nu Bakkerij Toebast is) werd met een voltreffer geraakt, terwijl de bakker, zijn vrouw, de dochter, haar vriend en het dienstmeisje in de kelder zaten. Zij zijn allen omgekomen en tijdelijk begraven in de achtertuin, om later herbegraven te worden.

Toen was Tim Stewart aan de beurt. Hij is de historicus van het regiment. Deze man weet zoveel en heeft zoveel informatie in huis, dat zijn vrouw denkt dat het niet meer zolang zal duren voordat het huis een stukje de grond in zakt.

Hij vertelde over de bevrijding door de Canadezen van Nederland. Daarbij gebruikte hij foto’s en kaarten uit die tijd. Het was natuurlijk geheel in het Engels, maar ook nu luisterden de kinderen weer aandachtig. Je kunt merken dat ze door allerlei communicatie van tegenwoordig al een aardig woordje Engels spreken en verstaan. Tim zei dat de kinderen straks vragen mochten stellen en – wijzend op zijn Schotse kilt – hij wel wist waar de eerste vraag over zou gaan.

In de pauze kregen de kinderen limonade en wat lekkers en ze konden de door Historisch Hoeflake ingerichte fototentoonstelling bewonderen.

Na de pauze vertelde Theo Zuurman over de mens Walter Strang, toegelicht met foto’s. Walter is met zijn moeder en toen nog 1 broer uit Schotland naar Canada geëmigreerd (zijn vader was er al een jaar). Zij hadden een grote hutkoffer bij zich en die heeft Theo op een van zijn Canadese reizen meegekregen van de laatste nog overgebleven schoonzus van Walter, Yvonne Strang. Die hutkoffer had Theo vandaag meegenomen om zijn verhaal te illustreren. Dit verhaal is in een boekje weergegeven en dat wordt op de scholen aan alle kinderen die bij de herdenking waren betrokken, uitgedeeld.

Daarna konden de kinderen vragen stellen en een van de eerste vragen was natuurlijk, zoals verwacht “wat heeft u aan onder die kilt?” Tim schoof hem mooi door naar een van de veteranen en die zei, dat ze zelf maar moesten komen kijken, wat niemand durfde. Zo blijft het nog steeds een geheim.

Verder werden er goede vragen gesteld, zoals “waar ligt Walter Strang begraven?” (Groesbeek), “wat voor mens was Walter Strang?” (sociaal, hij deelde alles met anderen), “waarom is jullie kilt niet geruit?” (omdat iedere soort ruit een bepaalde Schotse Clan vertegenwoordigt en ze in het leger niemand voor wilden trekken), “waarom hebben jullie allemaal een klaproos op?” (dat is het teken dat gedragen wordt tijdens veteranendag om de gevallenen te herdenken). Vele vingers gingen omhoog en vele vragen werden beantwoord, maar op een gegeven moment was het tijd voor het optreden van de scholen.

Het Blokhuus begon met een powerpoint presentatie over het ontstaan en de zeden en gebruiken van Schotland, voorgedragen door twee meisjes.

De Spreng zong met de hele school liedjes uit de oorlogsjaren. Bij het liedje “Lollypop”

hadden vier meisjes (de lead zangeressen!) een lolly in hun handen, die ze aan het eind van het liedje overhandigden aan de vier veteranen.

Schimmelpenninck van der Oye bracht de hymne van het regiment, in het Engels.

Willem Farel zong het Canadese volkslied, waarbij iedereen ging staan en het Toronto Scottisch Regiment salueerde.

De Globe bracht een ode aan Walter Strang in het Engels. Heel knap, want de school is nog maar kort tweetalig.

Toen was het tijd voor de kinderen en genodigden om naar het monument van Walter Strang te lopen en allemaal een rode roos neer te leggen op het monument. In optocht ging het naar Park Weldam. De doedelzakspelers voorop, daarachter de veteranen. Dan de rest van het Toronto Scottisch Regiment, allen gekleed in kilt, colberts met medailles en caps en daarachter de honderdvijftig kinderen. Alle auto’s moesten aan de kant stoppen, want ze liepen midden op de straat.

Bij het monument hield de nieuwe wethouder van Onderwijs, René Windhouwer een toespraak, waarna de doedelzakspeler, Pipe Major Doug Swann een hymne speelde. Na een minuut stilte legde de afgevaardigde van de Canadese ambassade, mevrouw Barbara Ferguson als eerste een krans en daarna konden alle kinderen en genodigden een roos neerleggen.

Daarbij was de ceremonie ten einde al werd er daarna nog grif ingegaan op de uitnodiging om de precieze sterfplaats – enkele tientallen meters verder, op het erf van een bewoonster van Park Weldam – te bekijken.

Het NOS Jeugdjournaal was ook aanwezig en zij interviewden enkele kinderen en Stan Egerton, een van de veteranen. Kijk op vrijdag 16 april, Nederland 3 Jeugdjournaal bij Uitzending Gemist als u het terug wilt zien. Het is de moeite waard.